· 

Vader en zoon

Hij werd geboren op drie januari 1926. Dat betekent dat hij midden dertig was op het moment dat The Beatles zijn leven binnenstapten. Midden dertig, er zat dus slechts een paar jaar tussen  The Beatles en hun producer, maar George Martin leek veel ouder dan de op dat moment nog niet Fab Four. Hij leek de vader van vier leergierige jongeren.

 

Het is een onzinnige vraag, maar als er één persoon is wiens naam als antwoord gegeven zou kunnen worden op de vraag wie met recht de vijfde Beatle genoemd zou kunnen worden is dat George Martin.

 

Voordat Martin in 1950 voor EMI kwam te werken had hij korte tijd gewerkt op de afdeling klassieke muziek van de BBC. Zijn opleiding had hij gekregen aan de Guildhall School of Music and Drama. Een opleiding tot hoboïst en pianist.

 

Het belang van mr. Martin voor The Beatles kan niet overschat worden. Allereerst gaf hij ze een kans waar tot dat moment niemand het in ze zag zitten. Een kans ondanks het feit dat hij niet onder de indruk was van het materiaal waar ze mee kwamen. Achter alles wat er nog niet was zag hij wat er wél was: dat ongrijpbare iets, charisma meer nog dan talent. Hij zag het en waagde de gok.

 

Omdat hij een gedegen muzikale opleiding genoten had én wist wat hij in een studio kon doen bleek hij de perfecte leraar voor The Beatles. Dat hij er daarnaast ook geen probleem mee had om buiten de lijnen te kleuren maakte dat The  Beatles die geen grenzen wilden accepteren de speelruimte kregen te creëren en zich te ontwikkelen. Voor hun fantasie was the sky the limit. Hoe gek een idee ook was, Martin en Geoff Emerick die als engineer al vrij snel aansloot bij het team, vonden manieren om elk abstract idee om te zetten in concrete klanken.

Vind maar eens een tweede producer zoals George

Ook als instrumentalist was hij belangrijk. George Martin kleurt met zijn begeleidende pianospel veel van de vroege albums van The Beatles. De eenvoudige dubbelingen van de baslijntjes door lage pianoklanken op de eerste drie albums b.v. Het heeft daarbij iets grappigs deze gentleman te horen swingen op Rock and Roll Music. Mr. Martin achter een Steinway Music Room Model B Grand Piano, het klinkt niet bepaald rock and Roll maar het swingt wel de pan uit.

 

De piano-solo’s van In My Life en Lovely Rita. De eerste met zijn barokke kleuring in stijl met de nostalgie van de tekst. De tweede solo meer in een stijl zoals die van Jelly Roll Morton of een heel klein beetje Fats Waller. Dat is nog eens veelzijdigheid.

 

Vind maar eens een tweede producer zoals George. Een producer die ook nog eens een geweldig arrangeur is is echt een zeldzaamheid. Als het al geen unicum is.

 

Verspreid over Anthology en de deluxe boxsets van Revolver t/m Abbey Road staat een aantal tracks met daarop  enkel de orkestraties van de hand van Martin. De strijkers van Something: adembenemend mooi. Het (te) gekke orkest-arrangement achter I am the Walrus; waanzinnig.

 

Of (niet te vinden als instruments only in een box) het geweldige ongelooflijk gelaagde orkest-gebeuren achter Martha My Dear. De schitterende werelden binnen Martha van blazers en strijkers die in hun gescheiden zijn ook de verbinding met elkaar zoeken en vinden. Zo tof!

 

Als er één wereld is waarin ego een rol speelt, waarin een groot ego voor problemen kan zorgen is het de muziekwereld wel. Niet bij George Martin. Er is een groot man voor nodig om het niet persoonlijk te maken als McCartney in zijn haast om She’s Leaving Home af te maken Mike Leander benadert voor het arrangement. Martin was er niet blij mee, maar voelde zich niet te groot om dit arrangement, met een aantal aanpassingen van zijn hand, toch te gebruiken voor het album.

 

Voor Let It Be dachten ze hem minder of niet nodig te hebben. Het viel me tijdens het kijken naar Jackson’s Get Back op hoe vriendelijk aanwezig hij toch nog was met tips etc. tijdens de sessies. En natuurlijk mocht hij het oplossen toen de Apple Studio’s van niet zo Magic Alex een puinhoop bleken.

George Martin die nog één keer mocht stralen

Rond de Anthology 2025 release loopt YouTube weer vol met interviews en besprekingen. Giles, zoon van George Martin, krijgt ook de ruimte zijn verhaal te doen. Niet zelden wordt hij aangekondigd als de producer van The Beatles.

 

Giles Martin werd geboren op 9 oktober 1969. Ná de opnames voor Abbey Road en daarmee na de laatste keer dat The Beatles samen in een studio waren. Na het moment ook waarop John Lennon de andere bandleden vertelde dat hij een scheiding wilde. Hoewel Let It Be nog moest verschijnen en het uiteenvallen van de band nog niet wereldkundig gemaakt was kun je dus wel zeggen dat de geboorte van Giles valt ná het bestaan van The Beatles.

 

In 2006 werkte Giles samen met zijn vader aan de muziek voor Love, het project dat Cirque du Soleil en The Beatles verbond. Daarmee viel het eerste Beatlesproject van Giles samen met het laatste project van vader George. George Martin die nog één keer mocht stralen in zijn laatste arrangement voor de groep: het prachtige arrangement onder de demo van Georges While My Guitar Gently Wheeps.

 

De wereld waarin Giles in 2006 beweegt is er, zeker in vergelijking tot die van vader George destijds, één van schier oneindige mogelijkheden. De digitalisering laat de analoge 8 sporen opnameapparatuur waar de Beatles tijdens de white album sessies al zo blij mee waren bijna belachelijk lijken. De mogelijkheden zijn sinds 2006 zelfs onbeperkt geworden.  Je kunt het zo gek niet bedenken of het is te realiseren.

 

George Martin moest werken met aanvankelijk slechts twee sporen en pas richting het eind werden de vier sporen die hij gedurende het grootste deel van het bestaan van The Beatles tot zijn beschikking had verdubbeld tot acht.

 

De vindingrijkheid van George en zijn team, het kunnen denken langs lijnen waarlangs nog nooit gedacht was, lijnen die niet zelden voerden naar werelden ver buiten het door EMI toegestane, maakten het ongehoorde hoorbaar. Nogmaals; je kunt het belang van deze man voor The Beatles niet overschatten.

De MAL software van Peter Jackson maakt het mogelijk om alles opnieuw in te richten

En nu valt zijn zoon de eer te beurt deze muziek onder de aandacht van nieuwere fans te brengen en te houden. Het wrange daarbij is dat Giles om dat te doen moet sleutelen aan het werk van zijn vader.

 

De eerdere releases t/m Let It Be, of eigenlijk Abbey Road omdat de rol van George Martin beperkt was op Let It Be, zetten het werk van senior op een bepaalde manier misschien meer in het zonnetje van de moderniteit. Er wordt nieuw licht geworpen op de genialiteit van zijn vader.

 

Echter de MAL software van Peter Jackson maakt het mogelijk om alles opnieuw in te richten.

Het opnieuw inrichten van het stereobeeld brengt onvermijdelijk met zich mee dat de keuzes van George Martin (voor een deel) als het ware uitgegumd worden. Gelukkig blijft het werk van mr. Martin voorlopig nog wel bestaan in ongewijzigde vorm. Op sites als Discogs is elk Beatlesalbum de komende decennia nog wel te vinden in eindeloos veel analoge persing-variaties. Maar het heeft wel iets geks (en dit bedoel ik zonder waardeoordeel): het moderniseringswerk van de zoon gaat meer en meer ten kosten van (een deel van) het werk van de vader.

 

Giles, volgens sommige media de producer van The Beatles. Mag ik even lachen. Giles is de producer in het team dat verantwoordelijk is voor de muzikale erfenis van zijn vader en The Beatles. Niets ten nadele van Giles, maar vader George was de producer van The Beatles.

 

Vader George was de grote man zonder wie The Beatles misschien nooit een kans gekregen zouden hebben. Met een andere producer zouden de albums in ieder geval heel anders geklonken hebben. En ik denk niet dat ze zo goed geworden zouden zijn.

 

George Martin is één van de grote helden binnen dit verhaal, misschien wel de grootste na The Fab Four zelf. De enige echte producer van The Beatles. De enige kandidaat voor de titel The Fifth Beatle.

 

– Ton Steintjes –

STICHTING BEATLESFANCLUB NEDERLAND

Kennemerstraatweg 24

1815 LB Alkmaar