McCartney heeft het al menig keer verteld; het gitaarmotief, een vondst van George, is volgens hem hét ingrediënt dat de song gemaakt heeft. Een verhaal dat hij misschien ook wel vertelt om het belang van Harrison binnen The Beatles te onderstrepen. Maar McCartney doet zichzelf heel erg tekort als hij George hoofdverantwoordelijk maakt voor het slagen van And I Love Her.
Dat wil niet zeggen dat het arrangement van een song niet van belang is. Take 2 (Anthology I), een take van een song die compositorisch nog in de steigers staat, waarbij het A love like…..deel en het motief nog ontbreken, wordt gekenmerkt door een wat meer van dik hout strummende gitaarbegeleiding. Daar overheen klinken gebroken akkoorden gespeeld op een elektrische gitaar en eronder is Ringo’s drumwerk behoorlijk aanwezig.
Het bongo en clave’s gebeuren en de meer delicate begeleiding, nu helemaal akoestisch, van de definitieve take werken veel en veel beter. Daar overheen vormt het motief de verbindende factor. Nee, het arrangement is wel degelijk van belang.
Maar los van alle terechte lof voor Harrison, McCartney heeft met And I Love Her ook gewoon een geweldige song geschreven. Een jongeman van nog maar eenentwintig jaar.
In The Lyrics vertelt Paul dat hij in 1964 zelf ook wel zag dat dit niet zomaar een liedje was. Hij zegt daarover: ‘I do think it’s a nice melody. It starts with f sharp minor, not with the rootchord of E major, and you gradually work your way back. When I finished it I felt, almost immediately, proud of it. I thought: this is a good ‘un!’
Een schitterende analyse, van de man zelf, van de briljante harmonische structuur van een schitterende song
In het aan And I Love Her gewijde stukje van The Lyrics beschrijft McCartney verder hoe belangrijk George Martin was voor de muzikale ontwikkeling van The Beatles. Hij vertelt dat het idee om voor de solo de toonsoort zonder enige voorbereiding te veranderen naar F majeur, dus een halve toon te verhogen, van hun producer afkomstig was.
Hij eindigt dit deel van het verhaal rond de verandering van toonsoort naar F met de volgende woorden: ‘And then the song which is now in F or arguably in d minor, eventually finishes on that bright D major chord, a lovely pleasing resolution. So I was very proud of that.’
Een schitterende analyse, van de man zelf, van de briljante harmonische structuur van een schitterende song.
Verliefdheid kan een mens het gevoel geven op wolken te lopen. Paul geeft hier woorden aan zijn nog prille liefde voor vriendin Jane Asher. De hiervoor aangehaalde harmonische analyse van Paul beschrijft eigenlijk het muzikaal bezien op wolken lopen. De song zweeft boven een harmonisch bouwwerk dat weigert zich vast te leggen waardoor de nuchterheid van gegrond zijn ontbreekt.
Alleen het begin al; ‘you gradually work your way back’ zoals McCartney zegt. And I Love Her begint ‘in mid air’om telkens pas onder de tekstpassage ‘(And) I Love Her’ het voorafgaande in een harmonisch duidelijk kader te plaatsen. De toonsoort E groot wordt bevestigd. Maar na de tweede keer ‘And I love her’ blijkt cis mineur de keuze voor het vervolg: ‘A love like ours…..’ Even gedacht vanuit de piano: de toetsen die bij E groot en cis klein horen zijn hetzelfde, echter wil het harmonisch gebeuren nu afbuigen naar cis als eindpunt ipv de E van even daarvoor. Het gevolg: een melancholische ondertoon.
McCartney’s beschrijving van het eind is ook meesterlijk
Juist deze tonale ambivalentie, eerst E of cis, later F of d, maakt dat de keuze om voor de solo abrupt een halve toon omhoog te gaan super goed werkt. Meestal werkt dit type onvoorbereide verandering van toonsoort niet. Een (halve) toon omhoog, mwah. Het wordt niet voor niets spottend een truckdriver modulation genoemd. Het is kitch en grof, maar hier klinkt het te gek. Het tonale drijfzand camoufleert het botte dat normaal gesproken aan een truckdriver modulatie hangt.
McCartney’s beschrijving van het eind is ook meesterlijk. Het lied eindigt met de keuze voor de mineurparallel van F groot: d mineur, dus weer twee keer hetzelfde materiaal maar ook weer dat andere rustpunt. Op het moment dat McCartney dit mineur akkoord bereikt verhoogt hij de terts waardoor het lied toch majeur (of zoals Paul zegt ‘bright’) eindigt. De glimlach die op het gezicht van de jongeling doorbreekt bij de gedachte aan Jane.
Toch nog iets over het motief van George dat volgens Paul ‘made the song’: het is een simpel dingetje van slechts vier noten: b-e-dis-cis. Mooi hierbij is de vondst van het onveranderlijke terwijl het motief elke tweede keer anders ‘past’ in het akkoord in vergelijking tot elke eerste keer. De eerste keer zorgt het akkoord voor een gevoel van beweging terwijl de laatste noot van het motief elke tweede keer, hoewel niet totaal ontspannen, tot rust komt als extraatje op het akkoord dat de basis vormt voor de harmonische structuur. Overigens is dit tweede akkoord een zelfde soort akkoord als het slotakkoord van She Loves You.
Elke eerste keer is de cis de derde toon van het akkoord (de kwint), de tweede keer de toegevoegde noot op de zesde toets boven de E. Dat maakt dat hoewel E hier de tonica is (de basis die de toonsoort bepaalt) er toch een vaag gevoel van ruimte om te bewegen blijft.
McCartney’s ‘you gradually work your way back’ kan niet verwijzen naar het eerste optreden van E vrijwel aan het begin, maar moet wel slaan op het E akkoord onder het (And) I Love Her. Nu ontbreekt niet alleen de toegevoegde zesde toon (op een vocaal opstapje naar de slotnoot na), de weg ernaar toe loopt ook via een heel erg voor de hand liggende harmonische slotformule (een IV V I cadens). De drie meest logische akkoorden om het rustpunt aan te vliegen. Hier is echt sprake van een ‘gradually work your way back’.
George Harrison heeft absoluut een niet te onderschatten bijdrage aan And I Love Her geleverd. Het dromerige motief bindt de song tot een geheel en dicteert eigenlijk de weg voor alles wat verder nog klinkt. Maar het is wel een motief dat in het gespreide bedje van een meesterlijke compositie valt.
– Ton Steintjes –