Tracklisting: You; The Answer’s At The End; This Guitar (Can’t Keep From Crying); Ooh Baby (You Know That I Love You); World Of Stone; (A Bit More Of) You; Can’t Stop Thinking About You; Tired Of Midnight Blue; Grey Cloudy Lies; His Name Is Legs (Ladies And Gentlemen). september 1975
Wat doe je na een lange, uitputtende tournee en een niet al te best ontvangen album? Dan trek je de stekker eruit en ga je verlangen naar de plek waar je veilig bent en waar jij je thuisvoelt. Voor George was dat uiteraard Friar park, een plek waar alle destructieve commentaren hem niet konden vinden.
De laatste maanden van 1974 waren hard geweest voor George. Na Paul en John zat hij in de hoek waar de klappen vielen. Zijn tournee door Noord-Amerika van November en December 1974 was financieel wellicht een succes geweest, maar de flinke kritieken waren niet mals.
Compositorisch geen meesterwerk, maar wel een lekker deuntje
Nadat de eerste wonden waren gelikt, trok George naar zijn geliefde Los Angeles. Daar was hij een van de vele gasten op Paul en Linda’s feestje waar de geboorte van de LP Venus And Mars werd gevierd. Misschien inspireerde George dat tot het maken van een nieuw album waar (voor het eerst) spiritualiteit op de achtergrond zou komen te staan.
Het eerste dat opviel was de snelheid waarmee het nieuwe album verscheen. Nog geen jaar binnen de release van Dark Horse. Dat zal geen toeval geweest zijn. Het dat dat opviel was de afwezigheid van spiritualiteit/religie, toch een onontkoombaar vlaggenschip van Harrisons solomuziek. Extra Texture is eerder een soul album dan een mantra album. Alleen de oranje hoes leek een knipoog naar het Hindoeïsme, waar de kleur oranje (Safraan) de meest heilige kleur is en staat voor vuur, wijsheid, onthouding en discipline. Flauw gezegd, maar dat waren items waar George zich in 1973 en 1974 toch niet altijd aan hield.
George had een hit nodig en daarom groef hij You op. Dat door Motown geïnspireerde liedje schreef hij oorspronkelijk voor Ronnie Spector die het in februari 1971 opnam, maar nooit uitbracht. Het register is wellicht iets te hoog gegrepen voor George’ stem, maar uiteindelijk slaagde hij in zijn opzet. You betekende een bescheiden terugkeer naar de charts (US no 20, UK 36, zelf no 9 in Canada). Compositorisch geen meesterwerk, maar wel een lekker deuntje dat het goed deed op de radio. En de tenor sax van Jim Horn maakt het perfect af. Ooit geteld hoe vaak George het woordje You zingt? Niet doen, je houdt het niet bij. Doet me denken aan het woordje Love in Pauls My Love, hoewel die track een gedegen millionseller werd.
Zeker geen slecht nummer, de gitaarriedeltjes zijn fijn
Mijn favoriet van het album is track twee: The Answer’s At The End. Duurt zeker vijf minuten, maar verveelt geen seconde. Goed gezongen, mooie tekst, perfecte balans tussen de slide en orkestratie (vooral die laatste inbreng trekt mij over de streep). Het lijkt hier en daar een tikje op Isn’t It A Pity, dat gaf George zelf ook toe, maar dat mag de pret niet drukken. De tekst komt grotendeels van spreuken die George tegenkwam aan de muren van zijn Friar Park mansion. The Answer’s At The End is klassiek Harrison repertoire.
This Guitar (Can’t Keep From Crying) is George’s actualiserende antwoord op de negatieve reacties die hij kreeg na zijn toer door Noord-Amerika. Reviews die vooral uit Rolling Stone magazine kwamen (vandaar ook de line ‘Rolling Stone Walls’). Zeker geen slecht nummer, de gitaarriedeltjes zijn fijn, maar zeker ook geen single (en dat werd het wel in december 1975, zonder enige vorm van succes). Het doet me altijd een beetje aan Dylan denken en dat is geen slecht teken. Als albumtrack een voldoende.
In Ooh Baby (You Know That I Love You) brengt George een ode aan zijn all-time voorbeeld Smokey Robinson. Of deze snelcursus Smokey is geslaagd, wat dat betreft zijn de meningen verdeeld. Ik vind het zelf een lekker nummer. Beetje aangenaam sloom, de trompet en trombone van Tom Scott en Chuck Findley geven het nummer precies de drive die het nodig heeft. En George zingt het uitstekend. Geïnspireerd op Oh Baby Baby, een 1965 hit van Smokey Robinson & The Miracles, en dat valt te horen ook.
‘Wise men you won’t be, to follow the likes of me’. Dat is in grote lijnen de teneur van het sluitstuk van kant één: World Of Stone. Iedereen mag er zijn, ongeacht wat anderen van je vinden. Dat is een beetje de boodschap van dit nummer. George vond de melodie erg mooi en gelijk had hij. Tempowisselingen van up-tempo naar meditatief zorgen ervoor dat het liedje relevant blijft en het houdt de luisteraar bij de les. Op dit nummer kom ik straks terug.
Een beetje Paul, precies wat de hitparade nodig had
Kant twee opent met een instrumentaal geintje: A Bit More Of You. Prima, want pretentieloze humor hebben we zeker nodig na de plechtige parade van de eerste vijf songs. De hoes staat overigens boordevol geintjes, van de naam ‘Ohnothimagen’ (O, not him again), het aangevreten Apple label, tot het benoemen van muzikanten die deze keer niet meedoen. Ook staat er een foto van een grijnzende George (tijdens zijn tournee) op de binnenhoes.
Dan volgt de song die wat mij betreft natuurlijk de tweede single had moeten zijn: Can’t Stop Thinking About You. Ook weer veel ‘You’s’, maar een aantrekkelijke melodie en niet al te ingewikkeld qua opbouw en uitwerking. Een beetje Paul, precies wat de hitparade nodig had. Hij had er zeker meer succes mee gehad dan met het loodzware This Guitar.
Ik noemde net The Answer’s At The End als mijn favoriete song, maar bij nader inzien moet de eer gedeeld worden met ‘Tired Of Midnight Blue’. Werkelijk een pareltje. Goede betekenisvolle tekst over een wazig bezoek aan de kieren en krochten van een hele ondeugende (George gebruikte het woord ‘naughty’) club en een perfecte dynamiek van instrumentatie eromheen. Net als mijn andere favoriet een lange zit, maar eentje die geen seconde verveelt.
Het autobiografische Grey Cloudy Lies gaat ook heel diep. George schreef het inkijkje in zijn persoonlijke leven in 1973 op de piano toen hij gekweld werd door drugsgebruik en allesverterende liefdesproblemen (laat ik het zo maar noemen). Hij noemde het liedje zelf ‘one of those depressing four o’clock in the morning sort of songs’ en ik begrijp dat volkomen als ik hem ‘I only wanna be with no pistol at my brain’ hoor zingen.
Het album sluit af op een onverwachte vrolijke noot. George schreef His Name Is Legs (Ladies And Gentlemen) met kerstmis 1973 als ode aan Larry ‘Legs’ Smith, de drummer van de Bonzo Dog Doo-Dah band, die hier en daar door het nummer heen brabbelt (onverstaanbaar, helaas). Aardig liedje, leuke tempowisselingen, bijna dystopisch, maar toch net nog binnen de lijntjes, en dat moet gezegd: een zeer grappige tekst (‘he never oversits, he understands’) .
Gelukkig zou George alle critici de mond snoeren
En dan is het album klaar. Succesvol was het zeker. Misschien geen kaskraker a la All Things Must Pass en Living In The Material World, maar wel goud in Amerika en top tien in dat land. Dan heb je niets te klagen. Dat deden veel critici wel, vanwege de wat sombere sfeer. En ik begrijp dat. Het rare – voor mij - is dat wanneer je de songs afzonderlijk beluistert, ze beter overkomen en klinken, dan wanneer je ze achter elkaar beluistert. En dat is precies waaraan het ontbreekt op deze plaat: cohesie, swung, prikkeling, een gelaagdheid, die je als luisteraar scherp houden. Ik betrap me erop dat ik al snel begin te gapen als ik de plaat in zijn geheel beluister. Op dit album kun je bijna geen keuze maken qua melodie en thematiek, omdat alles zo berustend is en bijna kabbelend voortbeweegt. Maar… als losstaande tracks lijkt er grappig genoeg niets aan de hand. Zo was ik nooit een grote fan van World Of Stone, maar toen ik het liedje geïsoleerd hoorde, ergens tussen My Sweet Lord en Dark Sweet Lady, klonk het ineens heel anders dan wanneer ik het hoorde als sluitstuk van kant één van Extra Texture.
Kortom: veel wisselende opvattingen rond deze plaat. Ik noem Extra Texture altijd ‘een moeizaam herstel’. Gelukkig zou George alle critici de mond snoeren met zijn volgende, voortreffelijke bijna-pop album Thirty-Three And 1/3. Maar dat was in 1975 nog toekomstmuziek. In 1975 was George Harrison een eenzame space cowboy, een soms onnavolgbare, eigenzinnige dark horse, die muziek maakte voor… Ja, voor wie eigenlijk?
- Robin Raven -