Ik spitste mijn oren; wát zingt Don McLean in American Pie? (1971);
Helter skelter in a summer swelter
Hoewel veelal wordt beweerd dat hij verwijst naar mijn vaakst gedraaide Beatlesliedje en de daarop geïnspireerde visioenen van Charles Manson (1934-2017), denk ik toch dat McLean eigenlijk de – toen nog vrolijke – chaotische waanzin van de Summer of Love (1967) op het oog had. Klopt ook beter met het tijdsgewricht van de rest van het couplet. Dat het naïeve ideaal van vrede, liefde & drugs echter enkele jaren later ontaardde in de bloedige moordpartijen van The Manson Family, geeft het begrip Helter Skelter in elke context een rouwrandje.
Waar Macca met Helter Skelter (1968) een ongekend luidruchtige ode dacht te brengen aan die typisch Britse “traditionele vuurtoren met een glijbaan die buitenom de toren naar beneden gaat” (*), interpreteerde zijn Noord-Amerikaanse publiek die twee woorden veelal als chaos en wanorde.
Het is onvermijdelijk; ergens in deze tweeënvijftig-delige reeks met columns over liedjes met verwijzingen naar The Beatles móest ik schrijven over één van hun vreemdste, onbegrijpelijkste en fascinerendste liedjes. Als ik de song voor de tigste keer met de volumeknop op elf (#) draai, klinkt het altijd tijdloos, fantastisch en bizar tegelijk; heavy metal avant-la-lettre. Op koptelefoon is het eigenlijk niet om aan te horen en ervaar ik het meer als een post-psychedelische trip, waarvan ik telkenmale kippenvel krijg. Als beginnend bassist krijg ik geen genoeg van Lennons baspartij; het tart alle logica maar past naadloos in die totale gekte. In het pre internettijdperk duurde het lang voordat ik in de gaten kreeg waar Helter Skelter nou eigenlijk over ging. Pas toen ik de gelijknamige tv-serie (1976) keek, vielen alle puzzelstukjes op zijn plek; voor mij maken de Paul-is-Dead hoax èn gebeurtenissen naar aanleiding van Helter Skelter en Piggies (1968) de mythe rondom de Fab4 vreemder dan fictie.
Ik vroeg Google te zoeken naar songs met Helter Skelter in de tekst: “We’ve found 897 lyrics and 6 artists matching helter-skelter.” Bladerend door de resultaten, trof ik vooral veel covers aan (waarbij ik nog nooit een écht bevredigende versie hoorde; zélfs die van U2 (1988) mist de tomeloze wanordelijke energie van het origineel). In de meeste niet-covers worden de begrippen op z’n Amerikaans gebruikt om duidelijk te maken dat – zoals je tegenwoordig zou zeggen –gebeurtenissen je in een onvoorspelbare en angstaanjagende Rollercoaster-ride meesleuren. Uiteraard lees ik ook tekstuele referenties aan Manson en diens Tate–LaBianca murders in L.A. van begin augustus 1969.
Ik stop abrupt met scrollen bij Helter Skelter (2023) van Abe Partridge:
I’d had enough of the Rolling Stones by then
So I loaded up the Beatles Helter Skelter
De Stones boeien mij meestal niet lang, al kan ik Their Satanic Majesties Request (1967) – waar Partridge het eerste couplet van zijn lied over een kaartspel met de Duivel mee aftrapt – wel waarderen. Abe’s Helter Skelter is een eigentijdse interpretatie van het thema dat bijvoorbeeld Chris de Burgh (Spanish Train, 1975) of The Charlie Daniels-band (The Devil Went Down To Georgia, 1979) eerder bezongen. Daaropvolgend wordt de geest van Robert Johnson (1911 – 1938) opgeroepen, waarvan wordt gezegd (gegrapt?) dat hij zijn talent dankte aan de verkoop van zijn ziel aan de duivel. Ik vrees dat het dat een slechte deal was, getuige zijn korte – met alcohol doordrenkte – bestaan als zwarte bluesgitarist in een racistische maatschappij; nadat Britse bluesbands als Cream en Led Zeppelin zijn composities herontdekten, plukten zijn erven er ten langen leste wél de vruchten van.
Abe Partridge grijpt nog eenmaal terug op het origineel van de Fab4:
I said “Do you, don’t you, want me to love you?
You ain’t gambling with nothing but forever”
Omdat ik tegenwoordig moeite heb om Liefde en Eeuwig in dezelfde adem te noemen, sluit ik me aan bij Partridge’s vingerwijzing en parafraseer deze in de Nederlandse context tot: “Wat kost Liefde . . . euhm . . . Gokken jou? Stop op tijd.”
- Peter van der Linde - reacties: [email protected]