Het is een op zichzelf staand onderwerp geworden waarbij zelfs onder de fans discussie is ontstaan in de afgelopen 20 jaar. Hele forums discussiëren over hoe de stem van Paul McCartney er in de laatste decennia een toe is. Het duikt iedere keer op als hij weer een nieuwe tournee aankondigd, of zoals nu een nieuw album. Ook bij het uitbrengen van zijn nieuwe single 'Days We Left Behind' gaat het veel over hoe hij nu zingt, inclusief onze eigen columnist Luc op deze website. Persoonlijk vind ik juist zijn huidige stem heel goed passen bij het nostaligische nummer, en vind ik hem niet beter uit de verf komen dan toen hij in 2013 op het album 'New' eenzelfde soort nostalgie bezong in 'Early Days'. Daarin vond ik hem meer breekbaar klinken dan in zijn nieuwe single.
Maar hoe is dat eigenlijk zo gekomen dat zijn stemgeluid de laatste decennia zo'n groot onderwerp is geworden? Puur omdat de beste man op leeftijd is, maar dat hij gewoon niet van stoppen wil weten. Volgens mij wordt bij McCartney, net als bij de Stones, al sinds eind jaren '80 geroepen dat iedere tournee zomaar zijn laatste kan zijn, terwijl hij toen eind veertig was. Het zal eraan hebben gelegen dat hij tot die eerste generatie behoorde die nog op latere leeftijd actief is. Want over artiesten die nu in zijn vijftiger of zestiger jaren zijn als bijvoorbeeld de Foo Fighters, Pearl Jam of Oasis hoor je dat soort geluiden nooit. Binnen een paar jaar wordt Chris Martin van Coldplay ook 50. Wordt hem dan ook geadviseerd om nodig eens met pensioen te gaan? Ik vermoed dat de kans klein is, want generaties popartiesten voor hem, waaronder Paul, hebben die grens behoorlijk opgerekt.
Maar terug over de stem van Paul. Want eigenlijk is die nog best lang meegegaan. Zijn beste jaren heb ik met mijn 37 jaar niet meegemaakt in de jaren '60 en '70. Want wat kon hij ook ongelooflijk veel met zijn stem. Bijvoorbeeld door in 1965 zowel een ballad als 'Yesterday' te zingen, en de longen uit zijn lijf te schreeuwen in 'I'm Down'. Of hoe hij bijna als een soulzanger 'Oh Darling' inzong op 'Abbey Road'. Of hoor eens op de geweldige registratie 'One Hand Clapping' met Wings uit 1974 hoe hij zowel een ruige rocksong als 'Soily' als een countrynummer als 'Sally G' perfect zong.
Ja, dat waren zijn beste jaren. De eerste keer dat ik hem live zag, in het Gelredome op 25 april 2003 (die datum staat na al die jaren nog steeds in mijn geheugen gegrift, omdat ik er als 14 jarige weken naar uitkeek), klonk hij misschien al meer monotoon dat in de decennia daarvoor. Maar met gemak lukte het hem toen nog om de uithalen in 'Maybe I'm Amazed' te halen.
Oké, 'Maybe I'm Amazed' blijft een breekbaar moment
Dat werd amper een decennium later een vehikel. Altijd bij de uitvoeringen van 'Maybe I'm Amazed' werd het pijnlijk duidelijk dat de jaren gingen tellen. In eerste instantie wilde ik het als fan nog verdoezelen met de mantel der liefde. Maar tien jaar geleden na afloop van zijn optreden op Pinkpop moest ik helaas toegeven dat het niet al te best was. Zijn stem had geen beste avond. Achteraf gezien was het ook geen goede combinatie. Waar Bruce Springsteen een aantal jaar eerder door zijn optredens op Pinkpop nieuwe jongere generaties wist aan te spreken, bleef die magie bij McCartney uit. Al realiseerde ik mezelf een jaar later dat het ook met de locatie heeft te maken. Toen ging ik hem zien in Madison Square Gardens in New York. Nou wordt McCartney in de Verenigde Staten überhaupt meer op handen gedragen dan in Europa. Die avond klonk hij ook breekbaar, maar doordat hij meer gemotiveerd was dan een jaar eerder op Pinkpop, beleefde ik daar toch meer plezier aan (en oké, ook omdat mijn andere grote held Bruce Springsteen als verrassing bij hem op het podium kwam).
Toch vermoed ik dat McCartney in de afgelopen jaren wel iets heeft laten doen ter verbetering aan zijn stem. Hij zal op zijn 84ste niet meer klinken als de twintiger tijdens de Beatlesjaren, en de dertiger tijdens de Wingsperiode. Maar toen ik hem eind 2024 weer zag in de 02 Arena in Londen, haalde ik toch opgelucht adem dat hij minder broos klonk dan een aantal jaar daarvoor. Oké, 'Maybe I'm Amazed' blijft een breekbaar moment. Maar bij 'Now and Then' bleek zijn oudere stem perfect samen te vallen met de emotie van het laatste Beatlesnummer.
En dat valt mij juist ook op aan 'Days We Left Behind'. Daarin hoor ik vooral een oudere man die terugkijkt, met de stem die daar bij past. Dat breekbaarheid ook mooi kan zijn, bewees Johnny Cash bijvoorbeeld in de laatste jaren voor zijn overlijdens met de 'American Recordings' reeks. Op zo'n aanpak hoopte ik ook bij McCartney dat hij zijn vergankelijkheid durfde te omarmen, en op 'Days We Left Behind' lijkt hij dat eindelijk te doen. Waardoor ik juist uitkijk naar zijn aankomende nieuwe album. En misschien bedek ik dat opnieuw wel een beetje met de mantel der liefde. Want is het niet überhaupt bijzonder dat we anno 2026 nog iets nieuws van McCartney kregen? Op een leeftijd waarop het wel realistisch is dat het zomaar voor het laatst kan zijn.
- Peter van Cappelle -