Toen de hysterische Beatle . . . Doe Maar-mania om zich heen greep, was ik mijn puberale twijfels over masculiniteit al voorbij. Ik bleek dus – als de meeste van ons mann’lijk geslacht – nauwelijks vatbaar voor het virus, of: op z’n Doe Maars: 4us (1983). Als ik al een favoriet bandlid had, identificeerde ik me meer met de Indische achtergrond van toetsenist Ernst Jansz en diens liedjes, dan met de nummers van bassist Henny Vrienten, afgezien van Is Dit Alles (1982) dan. Dat gezegd hebbend, lees ik rondom Doe Maar toch veelal dat Henny de drijvende kracht achter alles was en dat diens songs hun liedjes boven de middelmaat verhieven.
Uit de biografie van Leo Oldenburger (2024) begrijp ik dat de Fab4 op z’n minst aan de wieg van het muzikale genie Vrienten stonden: “Als hij elf is, neemt zijn moeder hem mee naar de plaatselijke muziekwinkel en krijgt hij zijn eerste gitaar. Hij sluit zich dagelijks urenlang in zijn kamertje op om het instrument onder de knie te krijgen. Hij luistert naar The Beatles en leest Arendsoog-boeken.” Zijn eerste bandje The Four Scamps speelt merkwaardigerwijs vooral covers van The Kinks. “Henny is leerling-coupeur en werkt in een confectiezaak, waar hij goedkoop mooie stoffen op de kop kan tikken, waar hij smaakvolle pakken voor zichzelf van maakt. Als The Beatles met een nieuwe outfit komen, maakt Vrienten die direct na.” (*) Dat alles klopt dan weer mooi met zijn Karnemelk Met Bitterkoekjes (2019) van het album Tussen de Regels, waarin Henny ons een kijkje gunt in dat wereldje van toen:
Ik zit op het bed van die kleine kamer, waar de eerste single van de Beatles draaide
Love love me do, PS I love you, en dan proef ik weer karnemelk met bitterkoekjes
Ik blader door mijn oude boekjes, Pim Pandoer, De Club Van Vijf en Arendsoog
Ook ik verslond de jongensboeken over Pim Pandoer; de omslagen van de gebonden edities van “loopt in de val” en “en de groene scarabee” staan op mijn netvlies gebrand. De avonturen van Arendsoog en Witte Veder prijkten rug aan rug – uiteraard niet de paperbacks – op de oranje boekenplank boven mijn bed; dat ze zowel door vader als zoon Nowee geschreven werden, viel me pas later op. Toen ik door de puberteit was, gaf ik beide reeksen terug aan mijn ome Wim; deze las de reeksen in de vijftiger jaren stuk en stak mij aan. Het lukte mij op mijn beurt nooit om mijn kinderen ervoor te enthousiasmeren. Maar wat Henny met de Club Van Vijf bedoelde? Ik hoop De Vijf van Enid Blyton; dat versmalt de kloof tussen begenadigd bassist Vrienten en mijn gemankeerde bas-spel toch weer wat.
Love Me Do is voor mij een witte raaf in het oeuvre van The Beatles. Enerzijds uniek, nooit herhaald. Anderzijds traag, soms wat saai. Jammer dat Pete Bests opzwepende drumbreak sneuvelde, want dat gaf het nèt dat beetje pit wat het nu ontbeert. Ik had voor PS I Love You als a-side gekozen van de eerste single; een typisch Macca liedje, goed verhaal en een pakkend deuntje. Maar het werd verbannen naar kant b omdat er in 1934 al een hit met die titel was. In mijn collectie zit een cd single, ter ere van het dertigjarig jubileum van de song waarmee alles begon; de liner notes van Mark Lewinson vatten de achtergrond ervan mooi samen.
Konden John, Paul, George en Ringo – ongetwijfeld teleurgesteld met diens gemarginaliseerde rol op sommige versies van beide songs – beseffen dat ze Rubicon over waren gestoken? Bijna een leven later, concludeert Harrison in Any Road (2003):
And if you don’t know where you’re going, any road will take you there
Henny kijkt daar anders tegenaan en zet daar in Karnemelk als spiegelbeeld tegenover:
Als je weet waar je naartoe wilt, kies je steeds de goede weg
Hoe dan ook, na het Decca-debacle, het ontslag van Pete Best en met de gok van George Martin zou elke weg die The Beatles namen, ze onvermijdelijk naar hun lotsbestemming leiden.
“Henny Vrienten is dé Paul McCartney van de Lage Landen. De bassist is het commerciële genie van Doe Maar, de Nederlandse variant van The Beatles” leert Quote ons in 2016 en becijfert: “Wie in de KvK-stukken kijkt van Vrienten ziet dat hij al jaren goed boert. In de bv gloeit een eigen vermogen van €3,5 miljoen (peildatum 31 december 2013). Ten opzichte van 2012 was dat gegroeid met €330.000.” Quote zet er een kleine kanttekening bij: “Prima, maar peanuts vergeleken bij het vermogen van Vrientens held: Paul McCartney. Dé echte Beatle die ook naar Pinkpop komt, is volgens The Sunday Times de rijkste Britse entertainer van het moment met een geschat vermogen van £730 miljoen, omgerekend zo’n €939 miljoen” (**). Maar ja, zoals Alan Parsons op het album Pyramid (1978) al aangaf:
No, you can’t take it with you, not the place you’re going to.
In 2022 kon zélfs zijn vermogen Henny niet voor het land der levenden behouden. En dat gaat onvermijdelijk ook voor Paul gelden zodra de gene zijde hem tot zich roept. Het traject dat een sterveling volgt, is veelal niet de route die uitgestippeld werd, maar de weg waarop je jezelf terugvond. Je kunt de liefhebber van Pim Pandoer of diegene die zijn trompet opgaf ten gunste van een gitaar naar zijn toekomstplannen vragen, echter; pas als je door schade en schade ervoer dat een kwartje soms de verkeerde kant op valt, begrijp je dat “Life is what happens to you while you’re busy making other plans.” (***)
- Peter van der Linde - reacties: [email protected]