Het door Paul geschreven My Valentine werd in december 2011, voorafgaand aan de release van het album, als single uitgebracht. Het was één van twee eigen composities op een album met verder enkel songs uit The Great American Songbook. Een coveralbum. Een in mijn ogen bloedmooi filmpje mocht het visuele aspect bij de klanken van My Valentine verzorgen. Natalie Portman in zwart-wit gefilmd op een kruk voor een sobere achtergrond terwijl ze in gebarentaal de tekst van dit lied uitbeeldt.
Er bestaat daarnaast nog een tweede filmpje in alles gelijk aan het al genoemde filmpje. Nu echter met Johnny Depp (en een gitaar) in de hoofdrol. Ik heb er minder mee. Het werkt, vind ik, minder goed. Natalie Portman beweegt eleganter. Ze beweegt verstilder, muzikaler. Bovendien heb ik bij Johnny Depp altijd het gevoel dat ik naar Jack Sparrow zit te kijken.
Het album dat middels de single en bijbehorende clips onder de aandacht gebracht moest worden, Kisses on the Bottom, verscheen op zes februari 2012. Een promotieconcert voor het album werd op negen februari 2012 gegeven vanuit The Capitol Studio’s alwaar de opnames voor het album plaats hadden gevonden.
Naast het kleine, selecte publiek dat ter plekke aanwezig was, konden fans over de hele wereld het gebeuren live meemaken middels streaming via ITunes. Tegen het eind van dat jaar verscheen de concertregistratie ook op DVD. Een registratie onderbroken door interviews etc op de voor dit soort McCartneyuitgaven kenmerkende manier. Naast de interessante concertregistratie/documentaire en de filmpjes over het maken van de clips is er onder de extra’s nog een interview met McCartney en producer Tommy LiPuma te vinden. Delen van dit interview zijn ook te zien als onderdeel van de onderbrekingen van de concertregistratie.
In het interview vertelt Paul o.a. hoe de muziek uit de jongere jaren van zijn vader, muziek die in huize McCartney met regelmaat klonk, hem gevormd heeft. Hij spreekt met bewondering over het vakwerk dat ten grondslag ligt aan de muziek uit deze tijd. Elementen uit deze muziek zouden later zijn muziek kleuren. McCartney’s vakwerk op het gebied van akkoorden en melodieën vindt zijn oorsprong in de vroege kennismaking met deze muziek.
Het album Kisses on the Bottom werd in 2011 opgenomen tussen maart en november. Het is, naast Run Devil Run, het tweede echte buitenbeentje in McCartney’s popmuziek-discografie. Het derde als je zijn Ruslandalbum meerekent, maar ik vind het moeilijk die schijf serieus te nemen. Alles wat de andere twee albums hebben mist de in mijn ogen levenloze Ruslandschijf.
Run Devil Run en Kisses on the Bottom zijn juist door het feit dat ze zo afwijkend zijn pareltjes in de canon van McCartney. Eerst genoemde album heb ik in een eerdere column al in het zonnetje gezet maar ook Kisses verdient die aandacht.
Ik houd van het positieve van de teksten, de natuurlijke flow van de muziek uit die tijd en het op zeer hoog niveau musiceren van de groep geweldige musici op dit album. Paul’s stem klinkt fantastisch en nergens hoor je ook maar een spoortje van het verval dat zich op andere albums en tijdens concerten rond die tijd al aankondigt. Ook het gemak en de ontspanning waarmee hij zich presenteert tijdens het concert waar dit album mocht klinken is ongelooflijk. Geen (bas)gitaar of piano om zich achter te verschuilen. Geen Rockshow met veel toeters en bellen. Paul benoemt het zelf twee keer. Tijdens het concert en duidelijker nog tijdens het interview: ‘without a guitar to protect me’. Enkel de man, gezeten op een barkruk.
Natuurlijk heeft hij ongelooflijk veel ervaring als het om optreden en werken in een studio gaat, maar het moment waarop hij de toon niet direct heeft voor het gefloten intro van My Very Good Friend The Milkman Said bekijk ik elke keer weer vol bewondering.
‘Let’s do that again. I can wistle that better’ zegt hij wijzend naar de gitarist die hem, als enige, op dat moment begeleidt. Ook de tweede keer mist hij de toon, waarna hij zich voor de derde poging toch maar even de inzet laat geven.
In een interview komt hij op dit moment terug en vertelt hij dat dit het moment was waarop hij zich realiseerde waar hij mee bezig was. Tot dat moment ervoer hij het enkel als ‘great!’ Gedurende dit hele gebeuren lijkt hij totaal ontspannen maar was dat naar eigen zeggen toch niet helemaal. Hoe dan ook, zo ontspannen ogend, met het publiek bijna letterlijk aan zijn voeten, de draad weer op kunnen pakken na een tweetal missers getuigt van grote klasse.
My One And Only Love mag de avond afsluiten. Tijdens de laatste gebroken akkoorden vergrijpt pianist Diana Krall zich. McCartney’s glimlach is mooi om te zien vooral als reactie op de korte flits van ergernis die over haar gezicht glijdt.
Diana Krall is wat mij betreft, na McCartney, de absolute ster van dit album. De arrangementen zijn op één na van haar hand. Haar pianospel is geweldig. Smaakvol en niet opdringerig. Ze speelt de arrangementen nooit ‘dicht’. Dat is nog eens een gevalletje de kunst van het weglaten, de kunst van het níet spelen. Haar solo’s zijn afwisselend en creatief met niet zelden een verrassende entree. Zo gaaf hoe de lijnen die ze speelt binnen komen drijven, hoe er ruimte blijft rond de akkoorden die ze als begeleiding speelt. De lijnen die ze speelt zijn licht en open. Zelfs als ze blokakkoorden speelt klinkt dat elegant en lichtvoetig.
Stevie Wonder speelt de mondharmonica-solo van Only Our Hearts. Een solo met meer dan een vleugje Jean Toots Thielemans. Een solo die herinneringen aan de jaren zeventig van de vorige eeuw oproept. Meer specifiek herinneringen aan een fietsscène in een film uit 1973 met daaronder muziek van Rogier van Otterloo gespeeld door Toots. Only Our Hearts, McCartneys tweede eigen compositie in stijl voor dit album. Met name het intro doet me elke keer weer denken aan de musicals uit de jaren veertig van de twintigste eeuw. Groots en meeslepend. Over the top misschien, maar zo stijlgetrouw.
Ik moet bekennen dat dit lied ook mij emotioneert
Terugkomend op Pauls stem en zijn manier van zingen op dit album. In het interview dat op de DVD te vinden is vertelt hij dat de door hem gebruikte microfoon (een Neumann U47) ooit gebruikt werd door Nat King Cole. Op het moment dat hem dat werd verteld besloot hij de microfoon anders te benaderen. Niet agressief maar juist vriendelijk, zachtaardig. Het zou de perfecte manier van aanpak blijken te zijn.
Tijdens dit interview komt ook de song More I Can Not Wish You ter sprake. Een song geschreven door Frank Loesser voor de musical Guys and Dolls. Het heeft de filmversie nooit gehaald maar het lied was wel tijdens de toneeluitvoeringen te horen.
Paul vertelt hoe dit lied hem emotioneert omdat de tekst zo raakt aan wat hij zijn op dat moment achtjarige dochtertje toewenst. Het schitterende arrangement versterkt de emotionele werking voor hem nog. Ik moet bekennen dat dit lied ook mij emotioneert. De melodie, de harmonisatie, het schitterende arrangement en een tekst door Paul zo intens en prachtig gezongen, het raakt me elke keer weer. Een gevalletje: waar is mijn zakdoek?
Dat is de kracht van muziek gevangen in één lied. Dat zo geraakt kunnen worden, zelfs als je zoals Paul op dat moment rond de zeventig bent en al vijftig jaar op een zeldzaam hoog niveau muziek hebt gemaakt. Dat is en blijft een bijzonder, ongrijpbaar aspect van het fenomeen muziek. More I Can Not Wish You begint verstilt met enkel de gitaar waarna McCartney zijn lijnen vervlecht met die gitaar. Niet veel later bemoeit de piano zich er ook mee. Prachtig hoe gitaar en piano samen de delicate begeleidingsfiguurtjes invullen. De hoofdmoot wordt door de gitaar gespeeld maar de piano kleurt hier en daar een noot of verzorgt het opstapje naar de volgende noten van de gitaar.
Nadat ook het orkest mee is gaan doen dunt het arrangement richting het eind weer uit met als enige verschil dat waar de gitaar begon, de piano mag eindigen.
Dat eind is ook gaaf. McCartney bereikt de slotnoot op ‘away’ in zijn eentje. Na een wat langer moment van inactiviteit speelt Diana het laatste melodiefragment naar de slotnoot nog een keer met het linker pedaal van de vleugel ingedrukt. Het klinkt daardoor minder intens. Dit verstilde eind is prachtig. Een muzikaal (carry you) away…….vervluchtigend in het niets van de stilte die volgt.
Zoals eerder gezegd is dit album een buitenbeentje binnen het scheppen van McCartney. Buitenbeentjes ontlenen hun waarde misschien voor een deel aan hun anders zijn. Maar los daarvan is Kisses on the Bottom in mijn ogen ook een geweldig album. Ik heb lang niet altijd zin om ernaar te luisteren, maar ja, welk album kun je wel op elk willekeurig moment met telkens weer evenveel plezier beluisteren? Elke keer echter wanneer ik ernaar luister emotioneert dit album mij en zodra ik de naald de laatste keer van de schijf til merk ik dat mijn humeur nog beter geworden is. Om het even hiervoor genoemde lied te parafraseren:
More I cannot wish for myself.
– Ton Steintjes –
Lees hier de reactie van Ron Bulters op deze column …