Kort nadat mijn laatste column #52 ter perse ging, had ik een epifaan moment; soms passen er meer dan 52 weken in een jaar! 2020 kende er bijvoorbeeld 53, net zoals dat in 2026 het geval zal zijn. Dus – zoals de bonustracks in de vroege jaren van de CD – bij deze een bonuscolumn over Miley Cyrus. Maar wel eentje met een loodzwaar thema: het einde der tijden.
Ik weet niet hoe het jullie vergaat, maar mij zingt . . . euhm . . . zinkt me de moed in de schoenen bij de springvloed van rampspoed die op ons af rolt: het platbombarderen van Gaza, de uitschakeling van het Iraanse atoomprogramma, de meedogenloze aanvallen op de Oekraïense steden, de wederopstanding van het fascisme in de westerse wereld, het onvoorspelbare gedrag van de Amerikaanse president en de uit de hand lopende klimaatcrisis. Dan laat ik het de teloorgang van het probleemoplossend vermogen van de Nederlandse politiek en alles crises daarbinnen nog buiten beschouwing. Anders gezegd, wie houdt zich nog doof voor het hoefgetrappel van vier ruiters van de Apocalyps? (#).
Terwijl ik de toekomst steeds somberder in zag, raadde iemand mij het boek Kernoorlog (2025) van Annie Jacobsen aan. Dat hielp niet. Haar onthutsende non-fictie zette me op het spoor van On The Beach (De laatste oever; 1957) van Nevil Shute (1899 – 1960), waarin hij nasleep van een kernoorlog op het noordelijk halfrond ($) beschrijft. De radioactieve neerslag daarvan vernietigt onvermijdelijk ook het leven op de zuidelijke helft. De roman beschrijft hoe een aantal mensen in Melbourne omgaat met het gegeven dat vrijwel het tot op de dag bekend is wanneer de fatale fall-out neerdaalt. Wat zou jij doen? Zo lang mogelijk het onvermijdelijke uitstellen of dansen op de vulkaan? Sluit je je ogen voor de werkelijkheid? Zoek je je toevlucht voor de aanstormende nachtmerrie in dagdromen over een fictieve toekomst? Sommigen in On The Beach maken hun drankvoorraad zo snel mogelijk soldaat. Voor een enkeling is geen risico te groot om een droom na te jagen. Maar de meesten doen gewoon wat ze deden, simpelweg omdat er geen alternatief is.
Ook in de popmuziek steekt het eind der tijden regelmatig de kop op. Soms predikt men berusting. Denk aan de profetische waarschuwing van Bowie in Five Years (1972): News guy wept and told us earth was really dying. Of hoor hoe Nena in 99 Lufballons (1983) de puinhopen van de derde wereldoorlog overziet: Heute zieh’ ich meine Runden, seh’ die Welt in Trümmern liegen. Soms laat men alle hoop varen. Luister naar de ideeënrijkdom en overdadige productie in The Day The Earth Caught Fire (1979) van City Boy, met als defaitistisch refrein: Run for your life.
Aan de andere kant van het spectrum staat de “Après nous, le déluge”(&) -houding. Prince (1958 – 2016) kiest in 1999 (1982) voor de vlucht naar voren:
War is all around us, my mind says prepare to fight,
So if I gotta die, I’m gonna listen to my body tonight, yeah.
De Amerikaanse band REM maakt zich op hun beurt in It’s the End of the World as We Know It (And I Feel Fine) (1987) weinig zorgen over de dag van morgen. Met End Of The World (2025) kiest ook Miley Cyrus (1992) voor de hedonistische aanvaarding van onze naderende ondergang:
Let’s spend the dollars you’ve been saving on a Mercedes Benz
and throw a party like McCartney with some help from our friends.
Wat mij betreft slaat Miley de plank mis; zéker Macca zou niet feestend het einde afwachten. Hem kennende zou hij alles doen om dát te voorkomen, indachtig zijn voorbeeldrol als wereldverbeterende vegetariër en anti-landmijnen activist. Laten we mevrouw Cyrus haar misstapje vergeven, al was het maar vanwege haar niet onverdienstelijke covers van Help (1965 %) en A Day In The Life (1967 *). Ik kende haar niet van de Disneyserie Hannah Montana (2006 – 2011), niet van haar ook beroemde vader Billy Ray Cyrus (1961) en niet van haar provocerend gedans, maar van het eindeloos vertoonde erotisch bedoelde videoclipje van Wrecking Ball (2013). Met Flowers (2023) revancheerde ze zich overigens in mijn ogen in alle opzichten.
Mijn conclusie uit deze wat deprimerende bonuscolumn is dat het aan onszelf is of we de dag des oordeels in mineur of majeur afsluiten; als we ook hierin de Fab4 volgen, is een E-majeur het enig passende slotakkoord.
- Peter van der Linde - reacties: [email protected]